grey background
Wealthon logo

Smart contracts - umowy przyszłości

Smart contracts to na tyle duża nowość, że nie doczekała się jeszcze polskiego nazewnictwa. Jest to jednak tak rewolucyjna technologia, że ma szansę zmienić sposób zawierania umów w wielu sektorach na całym świecie. Branża finansowa nie jest wyjątkiem - smart kontrakty mogą być bardzo przydatne w upraszczaniu procesów zawierania umów w bankach i innych instytucjach finansowych.

Smart contracts - umowy przyszłości

Co to są smart kontrakty? 

Smart kontrakty to narzędzia, które formalizują połączenie protokołu sieciowego z interfejsem użytkownika. Są to protokoły komputerowe ułatwiające weryfikację, negocjacje lub wykonanie umowy. Działają na tak zwanym blockchainie - w cyber przestrzeni, która staje się coraz bardziej popularna. 

Brzmi to dość skomplikowanie ale smart kontrakty to po prostu aplikacje, które pozwalają na zawieranie wiarygodnych transakcji, bez udziału osób trzecich. Tego typu protokoły sieciowe umożliwiają podejmowanie zobowiązania - podpisywanie umowy lub dokonywanie transakcji bez konieczności obdarowywania się wzajemnym zaufaniem. 

Dzięki inteligentnemu kontraktowi każda ze stron może być pewna, że jeżeli warunki umowy nie zostaną spełnione to zapisy umowy też nie zostaną spełnione. I odwrotnie, jeżeli jedna strona wywiąże się ze swoich zobowiązań to druga będzie zmuszona zrobić to samo. 

Smart kontrakty zawierane są w sieci blockchain, co oznacza to tajemnicze wyrażenie? 

Blockchain to łańcuch bloków danych, czyli rozproszona baza informacji, która zawiera stale rosnącą liczbę zapisów. Zapisy te, są ze sobą powiązane tworząc “łańcuch”. Każdy element zawiera również oznaczenie czasu oraz link do poprzedniego bloku. W ten sposób tworzona jest nierozerwalna sekwencja danych, w której nie ma możliwości zmian poprzednich zdarzeń.  

Ponieważ informacje o transakcjach są fundamentem działania podmiotów gospodarczych, łańcuch bloków jest idealnym nośnikiem tych danych. Zapewnia natychmiastowy i całkowicie transparentny wgląd do zdarzeń przechowywanych w niezmiennym rejestrze, do którego dostęp mają wyłącznie użytkownicy z odpowiednimi uprawnieniami. 

Sieć blockchain pozwala, na przykład na śledzenie zamówień, rachunków czy płatności oraz wielu innych rodzajów informacji. Ponieważ każdy, kto ma dostęp do danego łańcucha danych widzi taką samą wersję - szczegóły transakcji na wszystkich etapach są transparentne i pozwalają budować nową formę zaufania, która sprzyja optymalizacji działań i przyspieszaniu zawierania transakcji. Przykładem takiej optymalizacji są właśnie smart kontrakty. 

Technologia blockchain została użyta po raz pierwszy w 2009 roku w kryptowalucie bitcoin. Był to sposób księgowania wszystkich transakcji nią wykonywanych. 

Smart kontrakty - historia 

Jako przykład najstarszej technologii przypominającej smart kontrakty podawane są automaty z jedzeniem, które pozwalały na zawarcie transakcji - zakupu produktu bez udziału osób trzecich. 

Natomiast pierwsze smart kontrakty, zdefiniowane jako narzędzie formalizujące i zabezpieczające sieci komputerowe, które odnosiły się do inteligentnych umów opisał Nick Szabo w latach 90. 

Nick Szabo ukończył zarówno studia informatyczne, jak i prawnicze. Łącząc obie te dziedziny szukał rozwiązań cyfrowych, które mogą pomóc w zawieraniu umów. To właśnie on podejrzewany jest również o bycie tajemniczym Satoshi Nakamoto - pseudoanonimowym twórcą bitcoina. 

Zalety smart kontraktów 

Smart kontrakty posiadają przede wszystkim trzy główne zalety: zaufanie, bezpieczeństwo oraz optymalizację procesu i kosztów zawierania umowy. 

Inteligentne kontrakty działają automatycznie, dzięki czemu nie ma potrzeby angażowania osób trzecich, którym obie strony muszą zaufać. Wyklucza to błędy ludzkie, które mogą być popełniane przez pośredników transakcji, a także obniża koszty zawierania umów. 

Ta technologia jest również odporna na złośliwe oprogramowanie, a zdecentralizowana sieć sprawia, że nie mają na nią wpływu przerwy działania serwerów. Kod działa tak długo, jak długo funkcjonuje dany blockchain. 

W łańcuchu danych nie ma również możliwości edycji “wstecz”, czyli zmiany w zawartych wcześniej transakcjach. Dzięki temu cała historia jest przejrzysta i dostępna dla wszystkich użytkowników. 

Największa zaleta blockchainu może być również jej największą wadą

Wydawałoby się, że smart kontrakty to idealny sposób na zawieranie umów przyszłości. Trzeba jednak pamiętać, że jak każda technologia - smart kontrakty mają również swoje wady. 

Ponieważ inteligentne umowy opierają się na kodzie, który bardzo ciężko modyfikować wystarczy mały błąd aby narazić się na atak ze strony cyberprzestępców. 

Taka sytuacja miała miejsce w 2018 roku, kiedy hakerzy ukradli ponad 23 miliony dolarów wykorzystując lukę w zabezpieczeniach kodu smart kontraktu.  


Inteligentne kontrakty mają w sobie wszystko czego można oczekiwać od umów przyszłości : bezpieczeństwo, łatwość zawierania oraz oszczędność czasu i innych zasobów. Dzięki temu mogą zrewolucjonizować szeroki zakres usług: od zakupów online, po przeprowadzanie wyborów czy sprzedaż nieruchomości. 

Innowacyjne rozwiązania mają szansę zastąpić pracę wielu osób - prawników, pośredników nieruchomości, ubezpieczycieli etc. Jest to jednak na tyle nowa technologia, że zastąpienie nią całkowicie tradycyjnych sposobów zawierania umów będzie bardzo długim procesem, który potrwa jeszcze dziesiątki jeśli nie setki lat.